Writing
Hikmet-i dünyâ vü mâfîhâ bilen ârif değil
Ârif oldur bilmeye dünyâ vü mâfîhâ nedir
Bir şeyin yapılabilir olmasının, onun yapılması gerektiğine dair yeterli bir sebep teşkil etmediğini; eylemi vücuda getiren dürtünün imkân değil kasıt olduğunu Aristoteles'in 'belirleyici olan başka bir şeydir' hükmünden, kelâmın müreccih kavramından, Frankfurt'un umursamaz failinden, Sen'in yetkinlik ayrımından ve Asilomar'ın 'ertelenecek deneyler' kararından hareketle savunan bir deneme.
Bir davranış örüntüsünün taşıyıcısını aşarak nesillere aktarılmasının üç kanalını —yavaş ve kör olan geni, insanlarda hâlâ tartışmalı olan epigenomu, ve nihayet en yüksek bant genişliğine sahip ve en insani kanal olan hikâyeyi— izleyen; kültürün, tıpkı ikinci denemedeki bilinçli irrasyonellik gibi, daima rasyonellikten beslenmediğini, sel ve kurban anlatılarının çağlar boyu yinelenişinde görüldüğünü savunan; ve insanın, sabit bir tabiatı değil bir tarihi olan, kendini mütemadiyen kuran bir varlık olarak, geriye bakan yapay zekâ aynasının erişemeyeceği bir 'sistematik varoluşa' sahip olduğunu öne süren bir deneme. 'Organik Zekânın Savunulması' üçlemesinin üçüncü ve son denemesi.
Doğru ve akıllıca olanı bilerek anlamsız olanı seçmenin —şairin, sokakta hışırdayan ağaçlara verdiği o verimsiz dikkatin, imanın absürt uğruna atılan sıçramasının— organik zekânın bir kusuru değil belki de imzası olduğunu; ve tam da bu bilinçli irrasyonelliğin, her çıktısı bir optimizasyon olan makinenin asla erişemeyeceği bir hürriyet ve mana kaynağı olduğunu Kierkegaard, Dostoyevski, Weil, Şklovski ve Camus üzerinden savunan bir deneme. 'Organik Zekânın Savunulması' üçlemesinin ikinci denemesi.
Organik zekânın marjinal değerini, patojeni yok eden 'direnç' ile onunla var olmayı sürdüren 'tolerans' arasındaki biyolojik ayrımdan hareketle irdeleyen; hesap kesen (reckoning) bir yapay zekânın en çok muhtaç olduğu şeyin, öngörülemeyene uyum sağlama ve kendi cehaletini görebilme —analitik zekânın da ötesinde bir üstbiliş— kabiliyeti olduğunu Chollet, Dreyfus, Smith ve Vallor üzerinden savunan bir deneme. 'Organik Zekânın Savunulması' üçlemesinin birinci denemesi.
Bir ilişkiye katılmadan yalnızca teşrif etmenin onu yüzeyde tutmakla kalmayıp çürüttüğünü ve dopamin azgınlığına teslim olmuş yirmi birinci yüzyılda insanın tanımını bayağılaştırdığını, buna karşılık hakiki bir ilişkide bulunmanın özünde —üstbiliş sahibi insanın düşünebildiği için kaçamayacağı— bir sorumluluk almak olduğunu savunan bir deneme.
Bilimsel yöntemin sessiz şartı olan ceteris paribus'un —'diğer her şey sabitken'— ancak belli bir düzeye kadar uygulanabildiğini; özellikle yaşam bilimlerinde, yinelenebilirliğin ve batch effect'in gösterdiği üzere, tam olarak ne kapatılabilen ne de bilinebilen bir ideal olduğunu antik ve modern savlar üzerinden tartışan bir deneme.
İbrahim'in oğlunu kurban etme kıssasının yorum tarihinde koşulsuz itaatin anıtına dönüştürüldüğünü; oysa anlatının asıl merkezinin, bıçağı durduran merhamet olduğunu savunan bir deneme.
Doğruyu yanlıştan ayırma yetisinin düşünme yetisiyle olan bağını Arendt'ten hareketle ele alan; düşünme noksanlığının bir mazeret mi yoksa sorumluluğun kendisi mi olduğunu Kant, Formosa, La Boétie ve Sokrates üzerinden tartışan bir deneme.
An examination of how rapid advances in ancient DNA research have reshaped anthropology while reproducing epistemic injustices, and how Indigenous knowledge systems can function as legitimate, hypothesis-generating frameworks within paleogenomics.